ЯҢАЛЫКЛАР
(Казан, 18 сентябрь, 2025 ел) — Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең А.Х. Халиков исемендәге Археология институты хезмәткәрләре «Казан Экспо» күргәзмә үзәгендә узган Kazan Digital Week 2025 халыкара форумында актив катнашты. Галимнәр төп секцияләрдә докладлар белән чыгыш ясадылар һәм махсуслаштырылган күргәзмә залында геомәгълүмат системасын күрсәттеләр. Форумның эшлекле программасы кысаларында Институт вәкилләренең чыгышлары мәдәният һәм археологик мирасны саклау өлкәсендә алдынгы цифрлы технологияләрне куллануга юнәлтелде.
«Мәдәният өлкәсендә цифрлы технологияләр» секциясендә геомәгълүмати технологияләр бүлеге мөдире Гүзәл Сәйфетдинова доклад белән чыгыш ясады. “Геомәгълүмат системалары һәм 3D-реконструкция: археологик мирас объектларын саклау өчен методларны интеграцияләү” темасына ясаган чыгышында ул ГМС һәм 3D модельләштерү технологияләрен комплекслы файдалануның археологик һәйкәлләрнең төгәл охшаш күчермәсен (копия) булдырырга мөмкинлек бирүен җентекләп яктыртты, бу исә аларны документларга урнаштыру, виртуаль реконструкциянең торышын мониторинглау өчен бик мөһим дип ассызыклады.
Лектория форматында геомәгълүмати технологияләр бүлегенең фәнни хезмәткәре Полина Ивановна Дергунова чыгыш ясады. «Археологик мирас объектларын саклауда цифрлы технологияләр» дигән темага ясаган доклады гомуми күзәтү һәм анализ ясауга юнәлдерелгән иде, биредә ул аэрофотога төшерүдән алып заманча археологик практикада кулланыла торган машина белән өйрәтү методларына кадәр төрле инструментларның киң спектрын тәкъдим итте.
Институт өчен тагын бер мөһим вакыйга – Kazan Digital Week 2025 форумы кысаларында узган “Цифрлы мирас!” Бөтенроссия фәнни-гамәли конференциясендә катнашу. «Онлайн геомәгълүмати системаларында “Татарстан һәм Татар халкының мәдәни мирасы: үсеш баскычлары” дигән тема белән мәгълүмат һәм нәшрият бүлеге мөдире Рамис Рөстәм улы Мөхәммәтшин чыгыш ясады. Ул гуманитар белемнәрне берләштерүгә юнәлтелгән масштаблы цифрлы проектны алга таба үстерү юллары турында сөйләде.
Әлеге тикшеренүләрнең гамәли чагылышы форумның 2 нче павильондагы күргәзмә экспозициясендә тәкъдим ителгән «Татарстан һәм татар халкының мәдәни мирасы» геомәгълүмат системасы булды. Стендны карага килүчеләр бердәм цифрлы киңлек булган системаның Татарстан һәм Идел буе халыкларының археологик һәйкәлләре, тарихи объектлары, архив материаллары, теле һәм мәдәнияте турында 92 000 нән артык мәгълүматны берләштерелүен үз күзләре белән күрә алдылар.
Археология институтынның Kazan Digital Week 2025 форумында катнашу федераль һәм халыкара дәрәҗәдә үзенең алдынгы эшләнмәләрен күрсәтү генә түгел, ә цифрлаштыру өлкәсендә алдынгы белгечләр белән тәҗрибә уртаклашү, шулай ук дисциплинаара тикшеренүләр өчен яңа юнәлешләр билгеләү мөмкинлеге бирде.
ИТ-компанияләр өчен акселерация программасы «Россия Федерациясенең цифрлы икътисады» милли программасының «Цифрлы технологияләр» федераль проекты кысаларында интернет-инициативаларны үстерү Фонды тарафыннан эшләнгән.
Россия мәгълүмати технологияләрне үстерү фонды (РФРИТ) «Россия Федерациясенең цифрлы икътисады» милли программасының «Цифрлы технологияләр» федераль проекты кысаларында үткәрелә торган ИТ-проектлар һәм цифрлы карарлар кертүче компанияләр өчен грант конкурсларына гаризалар кабул итү башлануын игълан итә. Быел ярдәмнең гомуми суммасы 3,8 млрд. сум тәшкил итә, ә грантлар алу шартлары күпкә җиңеләйде һәм компанияләрнең теләкләрен исәпкә ала.
Гадәттәгечә Kazan Digital Week-2021 халыкара форумына әзерлек кысаларында оештыручылар булачак форумның төп темалары буенча вебинарлар сериясен үткәрә. Авыл хуҗалыгы тармагын цифрлаштыру мәсьәләләре буенча фикер алышуга багышланган чираттагы вебинар 15 июльдә 10:00 сәгатьтә узачак.
25 июньдә «Сәнәгый Россиянең цифрлы индустриясе» VI конференциясендә Sony Music Russia, Okko, Сберзвук һәм башка эре компанияләр экспертлары тормышның төрле өлкәләренә: сәнгать, музыка, туризм, туклану кебек ышанычлы чикләүләрнең йогынтысы турында фикер алышачаклар, шулай ук NFT&DeFi, FoodTech, TravelTech һәм креатив икътисадка иң яхшы тормышка ашырылган проектлар һәм трендлар турында сөйләячәкләр.
Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов һәм Россия Сәламәтлек саклау министры урынбасары Олег Гриднев "ТР сәламәтлек саклау министрлыгының Балалар Республика клиник хастаханәсе" ДАССОның балалар онкологиясе, гематология һәм хирургия үзәген тантаналы ачтылар.
25 июньдә цифрлы лидерлык үзәге мәйданында (Мәскәү шәһәре) InfoSpace инновацион технологияләренең XII Форумы узачак, анда бөтен дөньядан уннарча эксперт һәм ИТ-белгечләр катнашачак.
World AI&Data Challenge III халыкара санлы карарлар конкурсының беренче этабына Россия, Үзбәкстан һәм Белоруссиядән 100 дән артык социаль әһәмияткә ия бурыч керде. Бу - Коммерциячел булмаган оешмаларның ышанычлылыгын тикшерүне автоматлаштыру, фермер хуҗалыкларын анализлау, каты коммуналь калдыклар белән эш итүне цифрлаштыру, формаль булмаган эш белән тәэмин итү дәрәҗәсен бәяләү, урман хуҗалыгы белән идарә итү буенча бурычлар.
24-25 июньдә Казанда ел саен үткәрелә торган XIV ITSF–2021 санлы форумы узачак, анда мәгълүмати технологияләр өлкәсендә 100 дән артык әйдәп баручы эксперт катнашачак. Конференцияне ICL компаниясе төркеме оештыра. Быел чара компаниянең 30 еллыгын бәйрәм итү эгидасы астында узачак.
Инновацияләргә ярдәм итү фондында «Старт-1» программасы буенча ИТ–проектларны конкурс нигезендә сайлап алу нәтиҗәләре ясалды. Цифрлы үсешкә грант ярдәме 160 стартап алды, алар арасында Татарстаннан дүрт проект бар.